آيا برجام يك فتح الفتوح است؟
در يك سال گذشته تحليل و بررسي هاي زيادي در خصوص برجام صورت گرفته است. برخي آن را بشدت رد مي كنند و برخي ديگر بعنوان يك راه خروج از بن بست مي دانند.اما آيا تحريم ها و در كل مشكلات اقتصادي به برجام مرتبط است و يا نه زمينه هاي داخلي موجب تحريم ها و بن بست هاي سياسي و اقتصادي شد؟ و آيا مشكلاتي را كه زمينه داخلي دارند را مي توان با برجام كه يك عامل بيروني است حل كرد؟
بست كشاندن و تحت فشار قرار دادن دولتها در اقتصاد سياسي نقش بارزي ايفا مي كند .كه تحريم يكي از آن ابزارهاست. اما اين ابزارها بايد زمينه داخلي داشته باشند وگرنه هم بسيار پر هزينه است و هم احتمال موفقيت كمي دارند. و درست همانند كسي است كه در لبه ي يك پرتگاه تعادلش را از دست داده است و با كمترين فشار سقوط خواهد كرد. اين اصل اساسي در ابزارهاي اقتصاد سياسي است.
با نگاهي به تحريم ها در مي يابيم يكي از اولين و البته موثر ترين تحريم ها  تحريم سرمايه گذاري بود. اما چرا ؟ آيا زمينه اين تحريم فراهم بود؟ و چگونه؟
در حقيقت تحريم سرمايه گذاري يكي از موثرترين تحريم ها بود كه تقريبا" تمام زير ساخت ها و شاخص هاي كلان اقتصادي را شامل مي شد و دامنه ايي به اندازه اقتصاد ايران داشت. اما زمينه هاي داخلي آن چه بود؟ در علم اقتصاد و براساس يك تئوري كه بعدا" خود نظريه پرداز آن در مورد كاركردهاي آن شك و ترديدهايي را بيان كرد، براي جمع آوري نقدينگي و مهار تورم مي توان نرخ بهره را بالا برد تا نفدينگي جمع و تورم مهار شود. اما اين تئوري يك اشكال اساسي در اقتصاد ايجاد مي كرد و آن ركود سنگين،بيكاري،كاهش نرخ سرمايه گذاري و بالا بردن هزينه هاي تامين مالي و در نتيجه تورم بود. استفاده غير اصولي و كارشناسي نشده از اين تئوري مخرب در حقيقت زمينه را براي كاهش نرخ سرمايه گذاري تا منفي 23 درصد در سال 92 مهيا كرد . اين يعني اينكه نه تنها سرمايه گذاري جديدي شكل نخواهد گرفت، بلكه صاحبان صنايع و كارگاهها ترجيح مي دهند دارايي خود را تبديل به ثروت كنند و در سپردهاي بانكي كه هم سود بيشتري دارد و هم ريسك كمتر ،سرمايه گذاري كنند و اين امر باعث موجي از ركود در شاخص هاي كلان اقتصادي مي گردد .
✅«اين نرخ بهره يك تحريم سرمايه گذاري داخلي بسيار موثر بود»
و زمينه بسيار خوبي براي تحريمهاي سرمايه گذاري بين المللي و فشار سنگين بر اقتصاد ايران گرديد. بنده در انتخابات سال 90 در جلسه سخنراني كه به دعوت جناب آقاي حسين طلا كانديداي ديگر نهمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي برگزار شد، هشدار دادم كه اين روند يك بن بست اقتصادي بزرگ را بدنبال دارد. كه البته برخي منتقدين ما را به پيش گويي متهم كردند . اما اقتصاد علم تعادل هاست .
در خصوص ساير تحريم ها هم همانند نفت سالهاست كه وابستگي به فروش نفت دغدغه مسئولان بوده اما بدون اقدامي موثر. تحريم فروش بنزين،تحريم اينترنت و... هم از جمله تحريمهايي بود كه خود ساخته و نتيجه مستقيم كم كاري بود. و با برجام هم فقط يك هشدار بزرگ دريافت كرديم و برجام تقريبا" هيچ تاثيري در روند غلط گذشته و اقدامات داخلي نداشته. چرا كه هنوز هم بدنبال ربط دادن كاستي هاي داخلي به عوامل بيروني هستيم . اما اقتصاد مقاومتي مي تواند زمينه ساز واكسينه كردن اقتصاد در مقابل ابزارهاي اقتصاد سياسي جهاني و تنش هاي ناشي از آن باشد.

منبع : مقالات مدیریت مالی financial articles |آيا برجام يك فتح الفتوح است؟
برچسب ها : تحريم ,اقتصاد ,زمينه ,گذاري ,داخلي ,برجام ,سرمايه گذاري ,تحريم سرمايه ,اقتصاد سياسي ,اقتصاد ايران ,كلان اقتصادي ,تحريم سرمايه گذاري ,ابزارهاي ا